Oriana Fallaci vẽ bởi Donald Ely

Interview Nguyễn Cao Kỳ by Oriana Fallaci, March 1968

(Nguyen Cao Ky: Man of Destiny, từ trang 68-79 –The Egoists: 16 surprising interviews with…, by Oriana Fallaci, nxb. Henry Regnery Company –Chicago, 1969)

Nguyễn Văn Hóa dịch

 

Vài lời của người dịch : Như đã hứa, chúng tôi dành buổi chiều ngày chủ nhật hôm nay (14/8/2011) để dịch lại nội dung cuộc phỏng vấn Nguyễn Cao Kỳ của ký giả Oriana Fallaci, từ trang 68 đến trang 79. Ba trang rưỡi đầu -từ trang 63-67, là phần giới thiệu tổng quát về cuộc phỏng vấn của bà, vì thấy không quan trọng lắm, nên sẽ dịch sau.

         Ngoài ra, để độc giả hiểu thêm về bà Oriana Fallaci, chúng tôi muốn nêu bật lên chủ đích của bà khi chọn phỏng vấn ông Nguyễn Cao Kỳ, vào dịp sau Tết Mậu Thân 1968. Đồng thời, chúng tôi sẽ dịch thêm phần cuộc phỏng vấn một người Mỹ da đen –một đảng viên Đảng Cộng sản Mỹ -H. Rap Brown vào năm 1967, thời điểm ở nước Mỹ bùng nổ một cuộc nổi dậy và bạo động của người da đen, đưa tới sự ám sát Marin Luther King, Malcom X,... sau đó. Lý do, chúng tôi nhận xét cách thức trả lời của Rap Brown, mặc dù tương phản với Nguyễn Cao Kỳ nhưng lại mang những nét đồng điệu kỳ lạ trên quan điểm màu da, cách mạng, nước Mỹ và Việt Cộng…

Thú thật, trong lúc dịch bài phỏng vấn, có chỗ làm chúng ta thấy “đã, khoái” với lối trả lời của ông Kỳ, bộc lộ con người ông có một cá tính mạnh. Tuy nhiên, chúng tôi cũng tin là đã có một sự “mớm lời, tập huấn” của ai đó với ông Kỳ : Vì lẽ, trước khi ông Kỳ chấp nhận cuộc phỏng của bà Oriana, bà đã thông báo trước cho ông Kỳ một thời gian và địa điểm mà ông Kỳ sẽ chọn lựa. Với thời gian đó, đủ cho các cố vấn của ông Kỳ trao đổi, thảo luận, khuyến cáo, đề xuất, cố vấn cho ông Kỳ sẽ nói về những gì, và tránh né những gì. Chúng tôi tin vào điều đó, bởi trong nội dung, có chỗ ông Kỳ trả lời rất khéo, có chỗ vụng về để lộ nhiều sơ hỡ và đối chọi nhau.

Cũng xin nhắc lại, như lý do thúc đẩy chúng tôi dịch bài phỏng vấn này nhằm làm sáng tỏ thêm về bài viết của ông Hoàng Nguyên Nhuận “Người phu đào huyệt” được tái đăng nhân dịp đưa tin ông Kỳ từ trần trên web Chuyển Luân. Tác giả dùng một tựa đề như vậy, rất dễ gây sự hiềm khích và phẫn nộ đối với cộng đồng người Việt tị nạn Cộng sản khắp năm châu, ngoại trừ dư luận sẽ không quan tâm nếu người ta tin chắc ông Hoàng Nguyên Nhuận đích thực là một cán bộ cộng sản được 'gài' ra nước ngoài, từ trước. Nhưng, dù dư luận sẽ loại trừ cá nhân ông Hoàng Nguyên Nhuận đi nữa, điều đó cũng không tốt đẹp chút nào, vì lẽ ông đứng đầu một website mang danh Phật Giáo, và một số người cộng tác ông đã công khai bênh vực, tán dương Đảng Cộng sản một cách khó chấp nhận. Vì vậy, chúng tôi sẽ có bài nhận xét chung sau này.

Đối với cá nhân chúng tôi, thiết nghĩ chúng tôi không hề quan tâm tới nhân vật Nguyễn Cao Kỳ -khi sống cũng như lúc ông từ trần. Nhưng đã lỡ “dính” vào câu chuyện của ông vì bài viết xuất phát từ các tác giả Hoàng Nguyên Nhuận “Người phu đào huyệt” và Trần Chung Ngọc “Vài hàng về tin anh Nguyễn Cao Kỳ giải nghiệp”, nên cần nói đôi lời với vong linh người quá cố : Sự nghiệp chính trị của ông Nguyễn Cao Kỳ trong quá khứ đã vi phạm nhiều sai trái nặng nề, khó tha thứ, ở cương vị của một người lãnh đạo (dù ông được “lãnh đạo” là nhờ ngoại nhân, “chó nhảy bàn độc” như có người ví von, hoặc nhờ đồng nghiệp, bạn bè, phe nhóm đưa lên!), và điều ấy chúng tôi sẽ không đề cập chi tiết ở đây. Nhưng đó là quá khứ, một quá khứ đã chết hoàn toàn. Điều đáng trách, là lúc cuối đời khi trở về Việt Nam lần đầu tiên vào năm 2004, ông đã tự ý (hoặc có thể do người khác xúi quẩy), đã nhân danh và tuyên bố những lời lẽ sai lầm. Ai cũng thấy, ông không có đủ tư cách và chính danh để đóng vai trò “sứ giả” dù đó là sứ giả hòa bình, hay hòa hợp hòa giải. Ông cũng chẳng phải là nhân vật mà cơ quan CIA tuyển chọn. Cơ quan CIA không cần làm công việc rẻ tiền đó. Lẽ ra, ông nên âm thầm, lặng lẽ, cứ xin về làm ăn và không cần tuyên bố gì cả, như một businessman thứ thiệt. Lời hay lỗ, cá nhân và gia đình ông chịu.

Đọc được bài viết xuất hiện khá sớm của ông Trường Sơn Lê Xuân Nhị, chúng tôi cũng lấy làm cảm động. Thời gian không xa lắm, ở hải ngoại vẫn có những người trẻ như nhà văn Lê Xuân Nhị vẫn còn có tấm lòng và còn tin tưởng nơi vai trò lãnh đạo của ông Nguyễn Cao Kỳ, để có thể làm được “cái gì đó” cho ước vọng về quê hương của họ, để rồi nhận chịu… sự thất vọng trong đau đớn, nhục nhã; tuy vậy khi nghe tin ông Nguyễn Cao Kỳ từ trần, Lê Xuân Nhị đã 'trút, xả' bằng một bài viết ngắn để đổi cách xưng hô từ khinh miệt sang tôn trọng khi gọi Nguyễn Cao Kỳ bằng ông. Thái độ ấy, chứng tỏ trong quá khứ, Lê Xuân Nhị đã quá yêu mến và khâm phục Nguyễn Cao Kỳ. Không ai trách ông Nhị được. Chính vì vậy, theo tôi, những gì mà ông Kỳ đã trả lời trong bài phỏng vấn của Oriana Fallaci đã bộc lộ hết khả năng và con người của ông có thể làm được gì không, cách nay trên 43 năm lận, đâu có phải đợi đến tháng 4/1975 hay trên bước đường tị nạn sau này!.

          Trong xã hội miền Nam, tạm rút ngắn kể từ khi vua Bảo Đại “bị” thoái vị đến nay, chúng ta có một số vị lãnh đạo tệ hại, nhưng cả cơ chế, xã hội kế thừa và nhân sự ấy của nó, không phải ai cũng tệ, ai cũng xấu cả. Do đó, không ai có quyền vô ơn và ngạo mạn mà phải làm công việc “đào huyệt” chôn cất nó (cho khuất mắt?) –dù cho có nhiều kẻ đã chết, người còn sống; nhưng giá trị về văn hóa, xã hội, tinh thần nhân bản của nó vẫn truyền thừa trong tâm thức cho nhiều thế hệ về sau nữa. Bởi “chôn cất” nó có nghĩa là xóa bỏ luôn cả lịch sử Việt Nam từ thuở trước, chỉ còn kể tới thời đại Hồ Chí Minh thôi sao!? Vậy thì ngày hôm nay cả nước đang nổ lực củng cố tinh thần đấu tranh chống ngoại xâm để làm gì? Tinh thần yêu nước đó căn cứ vào đâu và nối tiếp từ đâu, đến đâu? -Nghĩ lại, thật ra người viết đã cố tình dùng một lối văn cường điệu, tuyên truyền kích động và thiếu suy nghĩ.

Bài dịch này, chúng tôi có gắng dịch một cách trung thực với nội dung các câu hỏi của Oriana Fallaci và trả lời của ông Nguyễn Cao Kỳ sao cho sát với tâm cảnh và một phần nỗi lòng (rất cô đơn như ông nói) của ông trong thời gian đó, như một nén hương cho người quá cố.

Nguyễn Văn Hóa.

Chiều Chủ nhật 14.8.2011

_____________________

(lưu ý của người dịch: Hàng chữ nghiêng từ đầu đến cuối là phần câu hỏi của người phỏng vấn.)

_____________________

Oriana Fallaci : Này Tướng Kỳ, có quá nhiều điều rắc rối được nói về ông, nhưng điều rắc rối nhất là tôi được nghe lời ông tuyên bố cách đây mấy hôm: “Tôi biết có người đang tìm cách giết tôi. Nhưng kẻ nào đó sẽ không phải là một tên Cộng sản.”

Nguyễn Cao Kỳ : Chắc chắn vậy. Nếu có ai đó giết tôi, thì người đó không phải là Cộng sản.  Ai đó ở phe khác, những kẻ coi tôi còn nhiều nguy hiểm hơn là Cộng sản nữa. Phía Cộng sản không phải ai cũng là tội ác. Tham nhũng giữa chúng tôi, giữa những nhà lãnh đạo chúng tôi. Mười người thì có chín người tham nhũng. Và như tôi là người duy nhất nhận ra điều đó, nhìn thấy nó nên nhiều người thù ghét tôi, và vì quyền lợi của họ mà triệt tiêu tôi. Các chính khách không ưa tôi vì tôi không phải là một chính khách, vì tôi không phải là nhà ngoại giao, vì tôi tố giác chế độ này là chế độ không có hiệu quả, một chế độ không có năng lực, và vì tôi nói rằng dân chủ chỉ là danh xưng mà thôi. Người Mỹ không ưa tôi vì tôi nói với họ những gì tôi nghĩ, và tôi buộc tội họ là dối trá. Người Mỹ nói rằng họ đến đây nhân danh các nguyên tắc dân chủ và tự do. Tôi không tin họ; cao lắm tôi chỉ tin họ 50 phần trăm thôi. Người Mỹ không phải đến đây vì dân chủ và tự do, họ đến đây để bảo vệ quyền lợi của họ. Và quyền lợi của họ không phải luôn luôn nối kết với quyền lợi của Việt Nam. Người Mỹ đến đây vì họ muốn có mặt ở Á Châu, chiến đấu chống chủ nghĩa Cộng sản ở Á Châu, không phải vì quan tâm đến chúng tôi. Họ không hiểu chúng tôi cần gì, họ không hiểu bi kịch của chúng tôi. Hãy nhìn Robert Kennedy đấy, ông ta luôn nói về tham nhũng ở Việt Nam như là ông đang ở đây vậy. Ông ta là một người giàu có, và tôi muốn biết, giòng họ Kennedy này, liệu cha ông ta có từng tham nhũng không. Tôi muốn ông ta đến nơi nầy, không phải gởi chú em của ông, nhưng mà ông ta sợ phải đối diện với thực tế. Ông ta nói: “Dân chủ, tự do.” Toàn là chữ. Quan niệm về dân chủ và tự do của ông thật là ngu xuẩn đối với tôi, bởi vì các nước lớn đầy quyền lực nầy nói về dân chủ và tự do là những tên thực dân. Họ thường mở đầu bằng câu: “Chúng tôi đến đây để giúp đỡ các ông.” Thế rồi họ trở thành ông chủ, và họ trở thành những tên thực dân. Quá đủ rồi.

Tướng Kỳ nè, ông đang nói về cách mạng hả?

Phải rồi. Những gì mà người Mỹ không hiểu là Nam Việt Nam cần một cuộc cách mạng chống lại lý tưởng cách mạng của Bắc Việt, để chứng tỏ rằng không phải chỉ ở Bắc Việt mới cần công chính. Người Mỹ muốn dựng nên ở Nam Việt Nam một chế độ dân chủ tôn trọng pháp lý, tự do ngôn luận và vân vân. Bầu cử. Nhưng bầu cử có nghĩa lý gì đối với những người đang chết vì đói? Quyền lập pháp và hành pháp có nghĩa gì cho những người đang cần một bát cơm cho con em của họ? Khi cô đến các làng mạc và cô nói với nông dân về bầu phiếu, họ sẽ trả lời là họ đang đói. Họ không cần tới dân chủ; họ cần công bằng xã hội. Cho nên, đối với tôi công bằng xã hội có nghĩa là, cung cấp ruộng đất, xây dựng nhà cửa và trường học, không còn nạn đói. Điều đó không có nghĩa lý gì với người Mỹ, với ông Kennedy. Tôi không thích kiểu bầu cử mà người Mỹ đề nghị; nó không có nghĩa lý gì ở một đất nước mà người đi bỏ phiếu thì dốt nát, hững hờ và sợ hãi. Trong mọi trường hợp, kẻ được bầu không phải là kẻ mà người dân muốn; họ không đại diện cho dân. Người dân bỏ phiếu cho họ vì có kẻ đi nói với dân bỏ phiếu cho họ. Những cuộc bầu cử của chúng tôi về sau này là uổng phí thì giờ và tiền bạc, một trò hề. Nó chỉ là phương tiện hữu dụng cho một chế độ sai lầm, tham nhũng và yếu kém, mà nó sẽ sụp đỗ tức khắc với một cuộc cách mạng. Thật là khó cho tôi để nói ra điều đó, vì tôi cũng có chia xẻ trách nhiệm với những cuộc bầu cử đó, tôi là ứng cử viên và được bầu lên, và bây giờ đang phục vụ như là một Phó Tổng thống của một chế độ chuyển nhượng. Nhưng ít nữa tôi cũng nhận ra tội ác, ở đâu tội ác có mặt. Và tôi nói rằng luật pháp phải được thay đổi, vì luật pháp hiện nay chỉ là luật để bảo vệ cho người giàu. Chúng tôi cần luật bảo vệ cho người nghèo.

Tướng Kỳ, đó là những gì mà Hồ Chí Minh nói, những gì mà Việt cộng nói. Đó là chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Mác-xít.

Ai bác bỏ điều đó? Tôi không sợ danh từ “chủ nghĩa xã hội.” Người Mỹ đã nói đến danh từ chủ nghĩa xã hội như là danh từ dơ bẩn. Khi nói chuyện với Cabot Lodge, tôi thường dùng từ xã hội chủ nghĩa, từ “cách mạng.” Tôi nói: “Tự do? Tự do về cái gì? Về bày tỏ? Tự do mà Việt Nam chúng tôi muốn là tự do về nhu cầu, tự do để có một chén cơm. Hãy để chúng tôi xây dựng đất nước ở đó không có ai đói, rồi chúng tôi sẽ nói về tự do phát biểu, về quyền lập pháp và hành pháp.” Cô nói tôi là một người Mác-xít. Đây không phải là lần đầu tiên một người Âu nói với tôi như vậy. Có thể tôi là một người Mác-xít. Ai quan tâm? Tôi không biết ông Mác, chẳng biết Engels, hay bất cứ người da trắng nào sinh ra ở Âu Châu. Họ lập thuyết, tôi không mất thì giờ với những lý thuyết đó. Nói trắng ra, tôi không có đọc. Kể cả việc tôi chẳng hổ thẹn để nói rằng học vấn của tôi nghèo nàn. Tôi chưa qua bậc trung học, và tôi phải ngừng học khi tôi mười tám tuổi, khi người Pháp đóng cửa trường học và đẩy chúng tôi vào chiến tranh. Tôi là một phi công. Tôi dành cuộc đời với phi cơ, chẳng hề đọc sách của mấy ông Mác hay Engels nầy. Nó chẳng làm tôi thích thú, ít nữa để biết rằng ông Mác nầy đã phám phá người nghèo phải không được nghèo. Tôi không cần khám phá của ông để biết được điều sơ đẳng đó. Tôi là một người da vàng, tôi là người Á Châu, và tôi biết đất nước tôi cần gì hơn là những người da trắng viết sách kia.

Sự kiện vẫn còn đó, Tướng Kỳ ạ, nếu như ông đọc những cuốn sách đó ông sẽ nhận ra rằng những gì ông nói cũng giống như những gì ông đang chiến đấu. Ông có thể cho biết tại sao ông chống Cộng?

À, như tôi đã nói, tôi chỉ biết những gì tôi đang thấy ở đây, ở đất nước tôi. Và những gì tôi thấy về người Cộng sản ở đất nước tôi… vâng, tôi không thích nó. Tôi muốn nói, tôi không thích thấy cảnh con nhân danh đảng đấu tố mẹ ; tôi không thích một đảng phá hủy gia đình và tình cảm gia đình vì ý thức hệ; tôi không thích một xã hội ở đó con người trở thành một đảng viên của một đảng. Chính vì thế, mặc dầu đúng là tôi chống lại sự tự do tạo nên bất ổn và công bằng xã hội, cũng đúng luôn là tôi chống lại độc tài. Tôi không biết giải thích ra làm sao nữa. Tôi có thể giải thích theo cách nầy : Tôi không thích Công Giáo, và Cộng Sản thì quá giống Công Giáo. Họ tuân phục Đảng giống như Công Giáo phục tùng Giáo hội –một cách cuồng tín. Đó là lý do tại sao tôi chống Cộng. Tôi không chê trách họ về chương trình phân chia của cải người giàu, và tôi đồng ý hoàn toàn với họ khi họ lấy đất của người giàu chia cho người nghèo. Tôi hoàn toàn đồng ý khi họ lấy súng giao cho người nông dân và bảo: “Chiến đấu cho cuộc sống tươi đẹp hơn.” Tôi hoàn toàn đồng ý khi họ phá bỏ giai cấp ưu đãi, và khi họ nói rằng hệ thống phân chia giai cấp là sai trái. Như Khổng Tử nói, chúng ta phải nâng người nghèo cao lên và hạ thấp người giàu xuống cho đến mức họ ngang nhau để mọi người có cuộc sống hòa điệu và hợp nhất.

 Tướng Kỳ, bộ ông chẳng bao giờ nghĩ rằng ông đứng ở bên phía chiến tuyến sai lầm? Bộ chẳng bao giờ ông nghĩ rằng ông sẽ khá hơn, nếu đứng về phía Hồ Chí Minh?

Phải…nếu vận mệnh của tôi khác đi, tôi cũng có thể đứng về phía ông ta. Nhưng tôi là gì ngày hôm nay? Tôi chỉ có thể là một cán bộ nhỏ trong Đảng, như hàng ngàn người khác thôi, hoàn toàn câm họng, và tôi không thể làm được điều gì cả. Thay vì đứng về phía nầy, tôi là Nguyễn Cao Kỳ, và tôi có thể làm được điều gì đó: nhưng thực sự thì một con én chẳng làm nên mùa hè, mà cũng có thể báo hiệu một mùa hè. Dĩ nhiên, cũng có thể dễ dàng cho tôi hơn nếu đứng phía bên kia chiến tuyến. Cũng có thể tôi sẽ mất vui nếu đứng phía bên kia. Có thể tôi sẽ bất lực, và tôi không còn mơ tưởng về cuộc cách mạng của tôi nữa. Lấy trường hợp Hồ Chí Minh. Có người hỏi: “Anh muốn biết về ông ta không?”  Danh dự mà nói, tôi không thích ông ta, và cô biết tại sao không? Bởi vì ông ta thuộc về một thế hệ khác. Hẳn ông ta là một người lãnh đạo giỏi, nhưng đã già rồi. Ông ta đã trên bảy chục, còn tôi mới ba mươi bảy thôi. Thế thì chúng tôi có thể nói được cái gì với nhau nào? Tôi đang ở một đất nước mà tuổi già rất đáng được tôn kính. Nhưng khi chúng tôi nói về cách mạng, về công bằng xã hội, về xây dựng tương lai cho xứ sở, người già chẳng có gì để dạy chúng tôi cả. Những người như Hồ Chí Minh không thuộc về thế kỷ nầy, hệ thống của họ đã lỗi thời. Nếu chúng tôi nghe lời họ, chúng tôi sẽ lập lại những sai lầm của họ.

Vậy thì, tướng Kỳ này, giả như một ngày nào đó ông thấy rằng mình không thể mang lại một cuộc cách mạng vì đã đứng ở chiến tuyến sai lầm, liệu ông có quay về phía bên kia không?

Không. Khi một người đã chọn một lý tưởng, và đã nhận ra con đường đó là lý tưởng, anh ta phải theo nó tới cùng –không thay đổi hệ thống. Nếu sớm hay muộn, tôi nhận ra rằng tôi đã đi sai đường, chọn sai chiến tuyến, tôi thà chết. Tôi biết rằng sự chọn lựa của tôi không phải dễ dàng, nó sẽ rất đau đớn. Tôi biết rõ rằng, những người Cộng sản và tôi cùng chung một ước mơ, cùng chung mục tiêu, một chủ đích. Tôi cũng biết rõ rằng hệ thống phía chiến tuyến nầy là sai lầm, nhưng tôi không thể từ bỏ một hệ thống sai lầm nầy để chọn một hệ thống sai lầm khác. Không, tôi sẽ không bao giờ theo họ. Tôi thà chết chứ không thể chọn lựa một con đường sai. Chỉ một điều tôi thú nhận rằng, sự chọn lựa của tôi hết sức không thực tiễn.

Ông có thật sự tin tưởng ông sẽ thành công, hay chỉ mơ ước tới sự thành công?

Tôi tin tưởng vào số mệnh, cho nên tôi tin tôi sẽ thành công –ngoại trừ chúng giết tôi. Nếu chúng không giết tôi, tôi sẽ chiến thắng, bởi vì tôi không phải ở phía thiểu số. Một lượng quần chúng đông đảo –người nghèo và nông dân –đứng ở phía tôi. Và chỉ với người nghèo, với người nông dân, ta mới có thể làm một cuộc cách mạng, không phải là giới trí thức hay thành phần trung lưu. Ai mà không đói thì không thể bắn hay được. Cuộc cách mạng của tôi phải với nông dân, vì nông dân và cho nông dân.

Đấy là những gì mà Mao Trạch Đông đã nói.

Mao Trạch Đông là người Trung Hoa, mà người Trung Hoa là những kẻ thù của chúng tôi từ bốn ngàn năm nay. Lịch sử chúng tôi đã trưng dẫn là người Trung Hoa chỉ muốn lôi cuốn chúng tôi, hủy diệt chúng tôi, và người Trung Hoa không bao giờ đồng thuận với những gì người Việt chúng tôi nói. Chúng tôi thù ghét người Trung Hoa, ở Nam cũng như Bắc. Khi một vài người Mỹ nói rằng Hồ Chí Minh sẽ yêu cầu Trung Hoa cho binh lính can dự vào cuộc chiến nầy, tôi đã trả lời, “Anh là người khùng.” Hồ Chí Minh là một người Việt Nam, và ông ta cũng như tôi thù ghét người Tầu, và ông ta biết rõ kêu gọi người Tầu can thiệp là một sai lầm trong cuộc đời ông. Nếu Trung Hoa sang Việt Nam, tất cả chúng tôi sẽ đoàn kết lại, Nam cũng như Bắc, Cộng sản và Quốc gia, chúng tôi sẽ cùng chiến đấu chống họ, và như thế mọi vấn nạn của chúng tôi cuối cùng sẽ được giải quyết, và đất nước chúng tôi sẽ không còn chia cắt nữa.

Tướng Kỳ, ông nghĩ gì về Việt Cộng? Ông có nghĩa rằng đây là cuộc chiến giữa huynh đệ với nhau? Ông có coi Việt Cộng như là người anh em?

Người anh em là người sẽ cùng với tôi khi tôi buồn cũng như khi tôi vui. Người anh em là người cùng suy nghĩ như tôi, mà Việt Cộng thì không suy nghĩ giống như tôi. Họ nói cùng ngôn ngữ với tôi, họ cùng chung giòng máu và một đất nước, nhưng họ không phải là người anh em của tôi. Cao lắm thì tôi tội nghiệp cho họ khi thấy họ chết. Điều đó có thể làm xúc phạm tới cô, nhưng nếu như cô đặt cùng câu hỏi đó cho người Mỹ trong cuộc nội chiến của họ, chắc họ cũng sẽ trả lời như vậy thôi. Bây giờ thì nước Mỹ đã nhất thống. Một ngày nào đó thì đất nước của tôi cũng sẽ thống nhất, như Mỹ, và tôi sẽ không còn bắn vào người mà cô gọi là anh em chúng tôi nữa, và họ cũng sẽ không còn bắn vào tôi nữa : đấy là vận mệnh của chúng tôi, và là vận mệnh mà tôi đang chiến đấu cho nó. Cho tới ngày đó, thì đừng có hỏi tôi thích họ hay không. Tôi ưu tiên dành điều nầy cho những người Âu như cô. Những người Âu như cô đã “mết” Việt Cộng.  Những gì chúng làm đều là tốt đối với cô; những gì mà chúng tôi làm đều là xấu cả. Chúng tôi là những kẻ hung ác, họ là những anh hùng : đúng là một người phương Tây. Cô ngưỡng mộ họ, cô đứng về một phía. Giả như chúng tôi đánh ra Bắc, cả thế giới nổi lên chống chúng tôi. Trong khi chúng xâm nhập vào Nam, thì mọi người lại chấp nhận. Tôi thật không hiểu nỗi có phải quý vị lãng mạn hay là vì ngu xuẩn.

Có lẽ chỉ là sự kính trọng thôi, Tướng Kỳ ạ, chẳng hạn như kính trọng về sự can đảm, niềm tin của họ. Ông phải thừa nhận rằng họ phải có sự can trường, niềm tin nhiều lắm, mới có thể đi chân trần để chống lại xe tăng chứ.

Có ai phủ nhận họ can đảm, họ có niềm tin đâu? Chắc chắn là có –nhiều là khác. Chúng tôi là người Việt Nam. Nhưng binh sĩ của chúng tôi cũng có nhiều can trường nữa chứ. Các người Âu như cô buộc tội chúng tôi là hèn nhát, tôi không hiểu là dựa trên căn bản nào: khi quý vị nhìn vào trận chiến, quý vị chỉ nhìn vào người Mỹ, chẳng bao giờ nhìn vào người Việt, như thử đây là cuộc chiến chỉ riêng của người Mỹ. Phải đấy, người Mỹ chiến đấu và chúng tôi cám ơn về điều đó. Nhưng không phải chỉ có mình họ, và nếu mà Bắc Việt không xâm nhập vào miền Nam, chúng tôi đã không cần người Mỹ. Rồi cuối cùng chúng tôi cũng có thể dàn xếp công việc “khốn kiếp” riêng của chúng tôi, không cần người Mỹ. Chúng tôi không thiếu can trường so với Việt Cộng. Ngay cá nhân tôi cũng chẳng kém can đảm so với một anh Việt Cộng. Ô, có phải là cô quá ngưỡng mộ trận tấn công vào dịp Tết của Việt Cộng. Phải thôi, đó là một cuộc tấn công thông minh và gan dạ. Tôi còn gọi đó là một cuộc tấn công đáng nể. Nhưng chúng tôi chẳng thua gì họ. Họ có nhiều kỷ luật và huấn luyện hơn chúng tôi, bởi vì họ đã được tổ chức từ 1954 lận, trong khi chúng tôi chỉ khởi sự mới ba năm trước đây thôi.

Tướng Kỳ, theo sự đánh giá của ông, trận tấn công Tết là một thất bại.

Đó là một thất bại, bởi Việt Cộng đã tin vào những điều mà báo chí Mỹ và báo chí Việt đã tạo dựng trong nhiều năm qua: rằng chúng tôi là những kẻ hèn nhát, còn chúng là những con sư tử. Họ thua vì họ đã nghĩ rằng binh sĩ của chúng tôi không dám chống trả và dân chúng sẽ tức thời ngả theo họ. Họ thua vì họ nhận thông tin sai lạc, bởi vì họ không hiểu rằng đại đa số người dân không muốn Hồ Chí Minh hay là tôi, điều mà người dân muốn là một bát cơm. Họ thua vì họ không có người như tôi dẫn dắt. Nếu mà tôi làm kế hoạch tấn công Tết, tôi đã chiến thắng bởi vì tôi biết làm sao để xóa bỏ sự thờ ơ của dân chúng. Tôi phải đánh thức ý thức của người dân. Tôi đánh thức ý thức của người dân để họ hiểu rằng quyền lợi của họ là cần có một bát cơm. Phải làm cho họ chiến đấu cho một bát cơm, thế là không có một đội quân, bom nguyên tử nào có thể làm họ ngừng lại. Họ thất bại là bởi những người lãnh đạo của họ đã già nua với thứ cách mạng phiến loạn đã lỗi thời, họ đã xử dụng những cuốn sách đã viết ra cả trăm năm trước bởi người da trắng. Những người lãnh đạo của họ dùng thứ lý trí như người Mỹ dùng, dựa vào những cái máy điện toán, thay vì dựa vào lẽ phải thông thường. Bởi thế, lấy quân sự mà nói, thì họ thất bại vì một vài lỗi lầm ngu xuẩn. Trước tiên, họ không có đủ quân. Thứ hai, quân của họ trang bị kém hữu hiệu và kém huấn luyện. Họ không biết chiếm đóng đúng chỗ và đúng thời điểm. Thí dụ, họ đã phí thì giờ tấn công vào Tòa Đại Sứ Mỹ. Ai lại quan tâm tới Tòa Đại Sứ Mỹ? Vì sao mà phải cần dồn nhiều nổ lực và sinh mạng tại Tòa Đại Sứ Mỹ? Điều họ cần làm là phải chiếm phi trường Tân Sơn Nhứt, phải chiếm các đài phát thanh, họ phải nói với dân chúng và thúc giục dân đứng dậy: “Chúng tôi đã vào đây, ở Sài Gòn. Không còn Kỳ, không còn Thiệu, không còn bọn Mỹ nữa. Chúng tôi là chính quyền, và bây giờ chúng ta là bạn.” Tôi sẽ làm như vậy đấy.

Có thể là lần tới? Tướng Kỳ ơi, ông có nghĩ họ sẽ tấn công lần nữa?

Chắc chắn họ sẽ tấn công. Chừng nào mà họ phục hồi được những tổn thất khủng khiếp. Khắp cả nước, họ thiệt hại chừng năm chục ngàn mạng –nhưng họ sẽ tấn công một lần nữa. Mà điều nầy sẽ xảy ra rất sớm, theo sự phán đoán của tôi, có thể là trong tháng Năm hay tháng Sáu thôi. Họ sẽ tấn công Sài Gòn, vì trận chiến quyết định là sẽ xảy ra ở Sài Gòn, không nơi nào khác. Người Mỹ đã công bố là Khe Sanh, và cho sẽ là Khe Sanh. Bọn Bắc Việt không ngu xuẩn, họ biết rất rõ rằng Khe Sanh không phải là nơi quan trọng, chẳng phải là nơi quân sự, chiến lược hay chính trị gì cả. Họ không có ý định vô bổ để biến Khe Sanh thành một Điện Biên Phủ. Họ muốn Sài Gòn, thủ đô, và dân cư. Chiến tranh sẽ quyết định ở Sài Gòn. Nhưng tôi không tin họ sẽ chiến thắng. Nếu họ thắng, điều đó có nghĩa họ đúng và tôi sai, là cuộc cách mạng của họ có chính nghĩa và không còn cần tới cuộc cách mạng của tôi nữa. Và nếu họ không thắng, là bởi để thắng họ phải cần tới một cuộc tổng nổi dậy của dân chúng.

Tướng Kỳ, bộ ông không mệt mỏi vì cuộc chiến tranh nầy sao?

Không, quý vị là người Âu, là người Mỹ  -người da trắng đã nghĩ rằng người Việt chúng tôi –Nam cũng như Bắc –mệt mỏi vì cuộc chiến nầy. Điều đó không đúng. Vì lẽ chúng tôi không hề biết tới hòa bình hay hạnh phúc; chúng tôi đã quen với cái chết; chúng tôi không sợ nó. Lấy thí dụ của tôi, tôi không nhớ tới lần đầu tiên tôi biết chiến tranh, tôi sinh ra trong chiến tranh. Tôi còn là đứa bé khi người Nhật đến đây. Thế rồi Nhật đi, người Tầu –được gọi là đồng-minh, đến. Rồi người Tầu đi, thì chiến tranh với Pháp khởi sự. Thế rồi người Pháp đi, cuộc chiến nầy bắt đầu. Mỗi ngày của chúng tôi có thể là một ngày của chết chóc. Chúng tôi sẵn sàng cho điều đó, chúng tôi là người châu Á, chính là định mệnh. Chúng tôi tin vào số mệnh, chúng tôi quen với khổ đau. Quý vị là người da trắng không hiểu điều đó. Quý vị người da trắng đã xem cuộc sống quá quan trọng, tới tuổi thọ, tới tiện nghi. Quý vị không thể hy sinh cuộc đời cho một giấc mơ. Nếu quý vị sống trong cuộc chiến như thế nầy, quý vị đã đầu hàng từ khuya rồi.

Ông không thích người da trắng, phải không Tướng Kỳ?

Tôi không thích. Tôi vừa hãnh diện để yêu cô. Tôi vừa hãnh diện tôi là người Việt Nam, Á châu, da vàng. Tôi không bao giờ nghĩ da trắng là giống dân siêu đẳng, ngược lại là khác.  Giả như tôi là người có niềm tin tôn giáo –dù tôi không tin, tôi có thể nói rằng, “Tôi là con Phật, tôi là con của Chúa, tôi là Thượng Đế. Tôi là người mà Thượng Đế sai xuống để cứu đất nước nầy, thống nhất nó lại, một ngày nào đó cho nó một vai trò nào đó ở Châu Á.” Quý vị phải nhận rằng, tương lai nằm ở đây, nơi chúng tôi, không phải nơi các người da trắng. Châu Âu đã già cỗi, mệt mỏi, mờ nhạt, và Châu Mỹ thì không nên gọi nó là “Thế Giới Mới” nữa, mà nên gọi là “Thế Giới Cổ.” Bây giờ, thời điểm của quý vị đã chấm dứt –chính vì thế mà tôi không cần quan tâm tới sự phê bình của quý vị đối với chúng tôi, và cả tôi. Hãy lấy dư luận ồn ào về câu chuyện của Tướng Loan –Tôi muốn nói về chuyện ông bắn thằng Việt Cộng. Tất nhiên là tôi khiển trách ông ta, nhưng tôi hiểu ông : động tác của ông ta là động tác của một người đã đánh mất sự bình tĩnh khi thấy nhiều đồng đội của mình đã bị giết. Nhưng tôi có cái quyền để phán xét một người Việt nầy giết một người Việt kia. Tôi không chuyển giao quyền đó cho bất cứ ai khác. Tôi không nhìn nhận kẻ khác có cái quyền đó.

Ông không nhìn nhận, nhưng chúng tôi vẫn làm, Tướng Kỳ ạ. Không phải kết quả nào cũng mang lại lợi ích cho ông. Ông có nhận thức là ông bị người ta ghét lắm không?

Có. Xem chừng người ta luôn luôn mong điều tồi tệ nhất cho tôi, đặc biệt ở nước ngoài. Tôi còn nhớ, khi tôi được cử đi Úc, tôi thấy những tấm bích chương về tôi “Tên đồ tể, tên Sát nhân, tên Độc tài.” Nhưng khi họ nhận ra tôi không tệ đến như vậy, họ phản ứng với sự kinh ngạc: “Chúng tôi chờ đợi một tên đồ tể, nhưng rồi chúng tôi chỉ thấy anh chàng bảnh bao nhỏ bé, dễ thương.” Một tờ báo đã viết như vậy. Tôi biết là tôi bị buộc tội là đã ngưỡng mộ Hitler: thật là ngu ngốc, một ngu ngốc ấu trĩ. Chuyện bắt đầu là, một ngày nọ, khi tôi còn là Thủ tướng, tôi bị đảo chánh mỗi ngày, tôi đã la toáng lên trong cáu tiết: “Đất nước nầy cần có một Hitler.” Tôi muốn nói là cần một người mạnh. Tôi chọn Hitler để thoát khỏi sự mâu thuẫn và điên rồ kia. Thế rồi, Quốc hội Anh đã làm to chuyện lên rồi gửi một đại sứ đến hỏi tôi giải thích. Nhưng với quyền gì chứ? Quyền một giống dân da trắng? Tôi trả lời ông ta, “Nếu ông đến đây như một người bạn, tôi sẽ giải thích cho ông tất cả. Nhưng nếu ông đến đây như một đại sứ, hãy cút khỏi nơi đây; bởi vì nếu cho ông có quyền bắt tội tôi là ngưỡng mộ Hitler, nếu ông cấm tôi cái quyền chọn lựa để ngưỡng mộ Hitler, thì sớm muộn gì ông cũng sẽ tự cho mình cái quyền ép tôi phải ngưỡng mộ nữ hoàng của ông à. Và tôi không chấp nhận cái lý do đơn giản vì bà ta là nữ hoàng, và tôi nghĩ rằng những nữ hoàng, những vua, hoàng tử, công chúa kia thật là lố bịch trong một xã hội tân thời mong chờ cách mạng.”

Tướng Kỳ, thế thì có ai trong cõi đời nầy mà ông thán phục, trừ ông ra?

Tôi không thán phục ai ngoại trừ người nghèo đang chiến đấu cho bát cơm của mình. Vậy nên, hãy dùng chữ kính trọng thay vì thán phục. Này nhé, tôi kính trọng De Gaulle, cách mà ông đã chiến đấu trong Kháng chiến để mang lại uy tín cho nước Pháp. Tôi kính trọng Churchill, cách mà ông đã chiến đấu trong Thế chiến Thứ II. Rồi Stalin, cùng lý do. Có lẽ, thay vì Stalin, tôi muốn nói là dân Nga, về tinh thần yêu nước và can đảm của họ. Hồ Chí Minh, thì tôi không biết, thật khó để phán xét về Hồ Chí Minh một cách khách quan. Và, tôi kính trọng những con gà đá của tôi khi chúng đấu. Như cô biết, tôi không phải là người giàu có, tôi chẳng sở hữu gì ngoài một trăm con gà đá. Lý do mà tôi nuôi chúng vì tôi kính trọng chúng. Và còn lý do mà tôi kính trọng chúng vì chúng can đảm. Chúng chiến đấu cho tới chết, kể cả khi đối thủ mạnh hơn, lớn hơn và dù bị mù mắt trong cú đá đầu. Có can đảm là điều quan trọng nhất trong cuộc đời, quan trọng như có một lý tưởng. Và tôi có lý tưởng. Nếu họ không giết chúng tôi, tôi sẽ chiến thắng bởi vì có can đảm và một lý tưởng, là điều quan trọng và hữu ích hơn cả văn hóa nữa.

Ông là người đang gặp phiền phức đó, Tướng Kỳ. Ông có thể bị mất mạng như chơi.

Này, với một người như tôi chỉ có hai giải pháp thôi: chiến thắng hoặc bị tiêu diệt. Có thể là cô đúng, khi nói tôi đang gặp rắc rối. Nhưng có lẽ đúng hơn nữa nếu nói tôi là một người đầy bi kịch. Sự thật làm một người Việt Nam luôn luôn là bi kịch. Làm một người Việt Nam có nghĩa là đứng giữa sự đối chọi của hai, ba thằng khổng lồ, chúng chẳng cho cô cái “đéo” gì hết và xử dụng cô như một khẩu súng để bắn nhau: thằng Mỹ và thằng Nga, thằng Mỹ và thằng Tàu, thằng Nga và thằng Tàu. Chúng tôi là lý cớ cho sự kiêu căng của họ, chỉ nhằm tới việc thủ đắc quyền lực và quyền lợi tối cao của họ. Với sự tranh giành kiểu đó, chúng tôi rủi ro bị chèn ép không thương tiếc. Kể cả Hồ Chí Minh biết rõ sự thật trần truồng đó. Cả người Âu của cô. Mọi người đều biết. Mọi người, trừ bọn Mỹ. Thế nhưng, thử tìm cách giải thích điều này cho bọn Mỹ thì cũng khó như giải thích cho họ chủ nghĩa xã hội không phải là danh từ dơ dáy, và không có đáp số nào khác cho một thứ văn minh mà họ áp đặt lên chúng tôi. Nền văn minh của họ là nền văn minh người máy. Đó là điều bất khả để nói chuyện với bọn Mỹ, không phải vì họ không muốn nói, nhưng bởi vì họ không hiểu. Có lần tôi đã thử nói với một chuyên viên về ngoại viện. Anh ta muốn biết tại sao mà người Mỹ bị ghét quá nhiều trên thế giới hiện nay, mặc dầu với sự giúp đỡ mà họ đã mang đến. Tôi nói, “bởi vì không phải anh cho đi những gì, mà là cách anh cho như thế nào.” Và anh ta hỏi, “Vậy thì chúng tôi phải cho như thế nào?” Thế rồi tôi nói, “Tôi có thể dạy cho anh. Nhưng phải mất hàng chục, hàng chục năm lận. Tốt hơn, từ thế hệ này qua thế hệ khác. Tốt hơn nữa, phải có một nền văn minh hàng ngàn năm.” Anh ta không hiểu. Anh ta không thể hiểu. Anh ta là sản phẩm bị chiếm ngự bởi máy điện toán, kỹ thuật, bởi ba anh khổng lồ đã dùng người Việt chúng tôi và đất nước nhỏ bé chúng tôi như là công cụ để giành dựt nhau. Nếu như tôi không thể chiến thắng, thì điều đó là bởi một người cô đơn không thể nào thắng trong một thế giới với những thằng khổng lồ kia, với những máy móc điện toán, kỹ thuật của họ. Đó là lý do duy nhất.

Cám ơn Tướng Kỳ.

Cám ơn cô, đã lắng nghe tôi. Cô thấy không, tôi là người cô đơn. Quá cô đơn. Thật sự cô đơn. Thật hiếm khi tôi nói chuyện với ai –tôi muốn nói những người thật sự muốn nghe tôi. Và khi điều đó xảy đến, tôi cảm thấy vui, bởi tôi thấy mình bớt cô đơn.

                                                                                               Saigon, March, 1968

 

Dịch xong lúc:

8/14/2011 3:26:37 PM

Nguyễn Văn Hóa