Wednesday, July 29, 2009 

nghĩ vắn trong ngày | về ông Nguyễn minh Triết

 

nguyễn văn hóa 

 

          Trong thời gian còn ở Santa Ana (thủ đô tị nạn chính trị của người Việt), một hôm nhà  biên khảo Trần đông Phong điện đàm trò chuyện với tôi. Tôi kể cho ông nghe câu chuyện tôi có quen với bà Nguyễn tND (xin miễn nêu tên) chủ tịch công ti Tiến Thắng (một công ti kinh doanh hỗn hợp nhiều lãnh vực) trong thời gian tôi tạm trú ở Sài Gòn. Đó là công ti mang tên em của ông Thủ tướng Nguyễn tấn Dũng. Khi sự giao hảo của chúng tôi bước qua mức độ thân mật, một hôm bà ấy kể, “Ông em thủ tướng thỉnh thoảng cũng chưởi cộng sản như điên!”. Tôi không hề coi lời phát biểu ấy đáng ngạc nhiên, vì họ là dân Nam kỳ mà!  Cô kế toán trưởng của công ti ấy còn mô tả thực trạng của dân các vùng nông thôn miền Nam rõ hơn nữa –“anh biết không, ở miền Nam tụi này ngày trước sống rất thoải mái, dư ăn dư mặc, nhưng kể từ sau ngày ‘giải phóng’ thì đời sống xuống dốc rất tồi tệ. Hoàn cảnh ấy gián tiếp đưa đẩy một số lớn thôn nữ miền Nam phải đi lấy chồng ngoại để cứu vãn đời sống bản thân và giúp đỡ gia đình…”  Khi nghe những lời tâm sự ‘thiết tha’ như vậy, tôi không biết phải nói sao để chia sẻ. Bởi nói cách nào đi nữa, chỉ mang thêm lòng ray rứt vì giả dối, nói hùa theo, nói nịnh, nên chỉ biết gật đầu.

Nhưng những lời tâm sự ấy không thể dễ quên, dễ bỏ qua được.

Có lúc tôi chợt nghĩ, các anh em của ông thủ tướng, dù bận việc nước, việc ‘mần ăn’ cỡ nào đi nữa, cũng có lúc họ gặp nhau, thăm nhau…và cùng chung bàn nhậu nhẹt. Bia, rượu vào thì lời ra. Lúc hứng khởi và tự do trong một không gian thu hẹp, lại được bảo vệ cẩn trọng, hẳn anh em ông ấy sẽ ‘phóng’ ra… những tiếng chửi thề về chế độ, về thằng A thằng B… các cán bộ lãnh đạo nào đó là phường cẩu trệ lắm chứ!? 

Tôi không kể cho ông Trần đông Phong hết chi tiết của câu chuyện. Chỉ cho ông biết một thông tin vắn, vừa phải, nhưng cũng đủ cho ông ấy đồng lòng –“Phải rồi, họ là người miền Nam mà!”.

‘Lôgic’ về “họ là người miền Nam mà” không có chi để phải thắc mắc, lý lẽ cả. Nó là một định luật không thiếu người chấp nhận. Và bởi, họ là “người Nam mà”, nên ‘lôgíc’ nhờ biến cụ Hồ thành một vị Thánh, một Bồ Tát mà người miền Nam mới có người làm ‘thủ tướng, chủ tịch v.v..’, các đồng chí cùng chung sự nghiệp đấu tranh chống Mỹ-Diệm, chống Mỹ-Thiệu hôm qua -nay mới có cơ hội làm giàu cách riêng, thu tóm ‘tiền rừng, bạc bể’ về một mối. Một ‘cơ hội vàng’, nhưng người Nam vốn lạc quan nên ‘thảm họa đen’ có chăng chỉ là sự vẻ vời lo xa.

Để đền ơn cho cơ hội vàng ấy, chủ tịch Nguyễn minh Triết hẳn là rất hồ hởi cho đàn em ‘Dũng Lò vôi’ xây cất một cơ ngơi “Đại Nam Quốc Tự” hoành tráng tốn kém tiền bạc thu lượm từ dân hải ngoại; và với tinh thần sáng tạo cho đúc luôn tượng cụ Hồ-Bồ-Tát dát vàng (thì ‘cơ hội vàng’!) đặt chẫm chệ trên bệ thờ với Phật. Dù sao, cụ Bồ-Tát-Hồ-chí-Minh cũng xứng đáng hơn là cụ (cố) Linh-mục-Phê-rô-Trương-bửu-Diệp ở Cà-mau chứ?  Đã hẳn, nhưng điều không may ở miền Nam hệ thống làng xóm nông thôn không có ‘Cái Đình Làng’, chứ không thì để ở mỗi cái đình làng một tượng cụ-Hồ-Bồ-Tát dát vàng là thượng sách. Thế hệ ngày hôm nay chưa giác ngộ được cụ-Hồ-Bồ-Tát, thì chờ 20, 30, 50 năm sau nữa chắc cũng thấm nhuần.  Rồi dân chúng ‘người Nam mà’ giác ngộ, thờ kính cụ Hồ… như Thánh, như Thần. Vợ con đau, sinh nở không ra, thất nghiệp, thất tình, sa cơ lỡ vận, cầu tài cầu lộc…, cứ đến cụ Hồ thắp nhang khấn vái, e sẽ trở thành một thông lệ, một tập tục không có không được.  Thờ cụ Hồ không hơn hẳn thờ ông Địa bụng phệ hở rốn, trông giống như một ‘ông Ba Tàu’ đó sao?  Liệu những kẻ ‘thiết kế’ dự án tâm linh này đã ước vọng ‘sự cố’ ấy diễn tiến với người dân miền Nam một cách lạc quan đến thế sao?  Tôi đặt ra câu hỏi đầy hình tượng như thế, nhưng không đủ khả năng trả lời. Tôi chỉ có thể hiểu được với ‘thì hiện tại’ khi biết con số đóng thuế thu nhập lợi tức, thuế vân vân… của các tỉnh phía Nam (trong đó Sài Gòn là lờn nhất) chi viện cho trung ương –hay nói khác bộ máy cầm quyền tại thủ đô Hà Nội một con số tương đối khá chính xác: chừng 60-70% ngân sách quốc gia.  Đó mới là vấn đề. Hay nói dựa theo lôgíc duy vật biện chứng, ‘'Vật chất (kinh tế) quyết định ‘sự cố tâm linh’' vậy. 

Ông Chủ tịch Nguyễn minh Triết là một ‘người Nam mà’ trông dễ thương, dễ chịu, dễ tính… mà theo tâm lý thông thường, kẻ có cá tính ‘dễ thương’ thường dễ nghe. Nhưng, từ ‘dễ nghe’ đến ‘dễ bảo’ có một khoảng cách không gian khá xa. Bởi, kẻ có trong tay quyền lực bao giờ cũng ý thức rõ ràng vị trí không gian mình sống. Ai đích thực là kẻ bảo hộ cho ‘không gian sống’ đó của ông Triết là một dấu hỏi. 

Nhà biên khảo Trần đông Phong kể cho tôi một thông tin về ông Nguyễn minh Triết đáng ghi nhận. Ông Triết là học trò, một sinh viên của một ông tiến sĩ rất giỏi về ngành computer, về toán tên Phong nào đó…  Khi nghe nói vậy, tôi không quá chú ý đến ‘ông thầy’ của Nguyễn minh Triết, bởi với một ‘lôgíc’ đơn giản chợt hiện đến trong đầu: Thầy giỏi thì trò phải giỏi, không giỏi cũng thuộc loại khá. Điều đáng mừng không riêng cho cá nhân ông Triết, còn cả tập thể Bộ Chính Trị ở Hà Nội nữa. Tôi không có lý do để thắc mắc hơn về chi tiết. 

* * * 

Bây giờ, tôi trở lại phía bắc California, trong đầu lại nảy sinh một câu hỏi mới. Trong thời gian ‘chống Mỹ-Thiệu cứu nước’, ông Triết có thời gian nào để được thụ giáo về ngành computer?  Hay là được thụ giáo với ông giáo sư lỗi lạc về computer kia, sau khi ông được Đảng chỉ định làm chủ tịch tỉnh Bình Dương là nơi cụ-Hồ-Bồ-Tát được trang nghiêm thờ tự? 

Tôi chợt nhớ đến cái tên ‘Bùi Tường Phong’. Một giai thoại. (Phần chính câu chuyện dưới đây, do chị BTTB kể cho tôi.)

Ông Bùi Tường Phong là dân Bắc kỳ Hà Nội (con của ông bà Bùi Tường Chưng –một gia thế phong kiến, di cư vào Nam năm 1954). Bùi Tường Phong theo học trung học ở J.J Rouseau, Sài Gòn. Du học năm 1964, tốt nghiệp kỹ sư ở Toulouse Pháp, năm 1968. Kết hôn với bà Bùi thị Tường Bích (một dòng họ Bùi khác gốc Hà Tĩnh-Quảng Bình, gia đình Phật Giáo thuần thành. Trong tự điển Wikipedia ghi sai là Bùi thị Ngọc Bích) năm 1969. Hai ông bà Phong di cư qua Mỹ, ban đầu ông Phong xin theo học tiếp chương trình cao học và tiến sĩ ở đại học Stanford thì trường này không nhận (chê bằng Tây?). Với tinh thần hãnh tiến, ông Phong qua tiểu bang Utah theo học tại College of Engineering, làm Researcher Assistant, và trình luận án tiến sĩ về ngành computer science vào năm 1973. Là một trong những người ‘tiên phong’ (pioneers) trong lãnh vực computer-tạo-hình (Computer Graphics) bằng những áp dụng về toán học Algorithms trong 3-chiều không gian (3-dimensional graphics), với kỹ thuật ‘linearly interpolate’ [tôi không dám dịch ra tiếng Việt, sợ ý nghĩa nó thành ba-láp –nhưng có thể tạm hiểu (hơi khó hiểu) thế này: -trong đơn vị đường thẳng của một color-pixel (pixel=một chấm nhỏ/ digital number) có 3 điểm tạo thành không gian 3-chiều, trong đó có một mặt phẳng bị che khuất (shading); nếu ta áp dụng một công thức toán học đúng, thì sẽ lấy được color-pixel trên mỗi chiều mặt phẳng (surface) trong cả 3-chiều-không-gian, sẽ cho ta một tạo hình hoàn hảo!].   Luận án của ông Bùi tường Phong có tên là ‘Illumination for computer-generated images’. (Ai muốn thủ đắc về thesis này, cứ vào internet, trả tiền sẽ có một bản copy). Từ mong ước làm một sinh viên của đại học Stanford không được, bây giờ họ lại mời ông làm giáo sư thực thụ. Nhưng tiếc thay, nhân tài vắn số, ông ấy đã từ giã cõi trần vào năm 1975, vì bạo bệnh. Ông Bùi tường Phong là một trong nhiều nhà khoa học tiền phong và sáng tạo về ngành computer graphics mà 30 năm sau (không riêng nước Mỹ), đã thừa hưởng từ các thành quả đó.  [Tôi gặp phu nhân của ông ấy vào năm 1982 tại Palo Alto, gần đại học Stanford nhân dịp bà ấy đi thăm mộ chồng, sau một thời gian tôi vừa đến Mỹ.] 

Vậy, có thể là nhà biên khảo TĐP nhận một nguồn thông tin nhầm lẫn về ‘người thầy’ của ông Nguyễn minh Triết.  Cũng có thể nguồn thông tin của nhà biên khảo TĐP là đúng, bởi trên đời này thiếu gì người Việt giỏi về khoa học và trùng tên, họ. Nếu dữ kiện đó đúng thật, thì không trách gì Nguyễn cao Kỳ đã từng lễ phép xưng tụng ông Triết là “Ngài Chủ tịch”. Giả như ông Kỳ mà có quỳ xuống vái ông Nguyễn minh Triết còn được nữa là, bởi ông Kỳ không xứng đáng để có thể so sánh với ông Triết về bất cứ một khía cạnh nào hết. Điều  quan trọng là ông Nguyễn minh Triết có thể hiện được, làm được một cách hiện thực cái tư cách ‘hơn người’ ấy của mình hay không!? 

nvh.