đăng ngày: 14.7.2009
|
|
|
Tâm hay Tài để lãnh đạo Quốc gia
Vương Văn Quang Nguồn: http://danchimviet.com/articles/1280/1/Tam-hay-Tai--lanh-o-Quc-gia/Page1.html
Lời phi lộ ***
Hôm qua, thằng con trai tôi, học sinh lớp 10, đi học về hớn hở
khoe: “Con bắt được hai chục ngàn đồng”. “Bắt được ở đâu?”.
“Trên cầu thang bố ạ. Của cái cô nhà lầu trên, cô ấy đi trước
con mấy bậc, đánh rơi mà không biết”. “Tại sao không trả lại
nguời ta? Tưởng hay lắm mà còn khoe!”. Nó thủng thẳng: “Ôi giời,
bây giờ chả có ai bắt được của rơi trả lại người mất đâu bố ạ.
Bố đọc báo hàng ngày, toàn chuyện cướp giết hiếp, làm gì có
chuyện người tốt việc tốt, mà nếu có thì cũng lại là
“sáng tạo” của các chú các bác nhà báo đấy ạ. Mà báo chí mới chỉ
là một cái gạch đầu dòng trong vô vàn cái gạch đầu dòng của đời
thật thôi bố ạ”. Sở dĩ tôi đánh nghiêng câu “người tốt việc
tốt”, bởi thằng oắt con nhà tôi nó nhấn mạnh câu ấy với vẻ giễu
cợt. Tôi tức khí cao giọng quát tháo: “Dù gì thì gì, cuộc đời
vẫn còn rất nhiều người tốt. Người tốt họ không so bì với những
kẻ xấu xa. Họ tốt để lương tâm họ thanh thản, để họ tự hào với
bản thân. Thời nào cũng thế, dù là thời khốn nạn chó má nhất thì
người tốt vẫn còn. Thậm chí là còn nhiều. Và họ xứng đáng được
tôn trọng”. Nó im lặng, và có vẻ như chịu nghe tôi.
***
Trong những năm gần đây, các giới, các nhà thường hay bàn về chữ “tâm”, nhấn mạnh chữ “tâm”, đề cao chữ “tâm”. Cứ thử để ý và thống kê xem, có bao nhiêu phần trăm những phòng khách sang trong không trương một chữ Tâm to tổ bố lộng kính sơn son thiếp vàng? Tôi đảm bảo, số phòng khách thiếu “tâm” không thể trên hai chục phần trăm (!?) Trong bài báo nêu trên, tác giả cũng có nhắc tới chữ “Tâm”. Ông viết: “Đất nước này đâu thiếu người có tâm, có tài. Khi tham mưu để cấp có thẩm quyền chọn người, mà tham mưu sai, để một người kỳ đức không xứng với y phục có cơ hội, đồng nghĩa là đã gạt những người khác đủ tâm và đủ tầm hơn ra khỏi cơ hội phụng sự sự nghiệp chung”. [hết trích] Thật là mỉa mai. Nếu chữ “Tâm” kia là thứ có thật trong xã hội hôm nay, thì ai mang nó trong người chẳng khác gì mang khối ung thư, khối họa. Chẳng nên trách người ta không có “tâm”, vì đã là con người, bụng ai không có cứt? Đó là một chân lí tuyệt đối. Chỉ có điều, một xã hội văn minh (một xã hội được điều hành bởi một nhà nước pháp quyền thực chất) sẽ khống chế, hạn chế những cái bụng cứt ấy tự tung tự tác trét cứt lung tung. Vậy thôi! Nhìn chung, bài báo trên thuộc loại bài “có tâm huyết”, có “trăn trở”, mặc dù không nêu ra được vấn đề gì mới, đáng quan tâm (ngoài chuyện thông tin về việc Nguyễn Việt Tiến từng có hồ sơ ứng cử vào trung ương Đảng), nhưng cũng thuộc loại bài đọc được. Và nó sẽ là bài báo đọc được hơn nhiều, nếu như cuối bài, tác giả không trích dẫn dự thảo báo cáo chính trị đại hội X. Có vẻ như tác giả thật sự tâm đắc với đoạn trích dẫn ấy, vì nó khẳng định, nó chứng minh cho “nguyên lí chọn người có tâm” của ông. Xin trích lại: “Cán bộ phải là người có đức, có tài, có phẩm chất chính trị tốt, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng; hết lòng phấn đấu vì lợi ích của nhân dân, của dân tộc; có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định lý tưởng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; không dao động trước mọi biến cố phức tạp, có đủ năng lực thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có nhân cách và lối sống mẫu mực, trong sáng, có ý thức tổ chức kỷ luật cao, tôn trọng tập thể, gắn bó với nhân dân. Đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp cao. Quy định trách nhiệm của cơ quan tham mưu trong công tác cán bộ” [hết trích]. Đại đa số kẻ dấn mình vào chính trường, mục đích tối hậu của hắn không gì khác ngoài quyền lực (điều này tuyệt đối đúng trong bối cảnh Việt Nam hôm nay). Nhưng, việc đam mê quyền lực cũng là một thuộc tính của con người. Như vậy, đam mê quyền lực không có gì là xấu xa. Nhưng quyền lực chỉ không xấu xa khi quyền lực ấy gắn liền với trách nhiệm. Nhưng thông thường, ham muốn/khát khao quyền lực không đồng nghĩa với ý thức trách nhiệm. Nói cách khác, khi đạt được quyền lực, người ta sẽ lo củng cố quyền lực và phát huy quyền lực trong việc phục vụ lợi ích cá nhân (lạm quyền) nếu như không có một cơ chế giám sát quyền lực một cách triệt để và minh bạch. Tính xấu này thuộc bản chất con người, nó là “tính xấu tự nhiên”. Vậy thì thật mỉa mai và hài hước khi kêu gọi người ta “hết lòng vì dân”, “tôn trọng tập thể”, “gắn bó với dân” một cách giáo điều duy ý chí như thế. Ừ, chả mất gì, ai cũng có thể xưng xưng nói ra mồm, rằng “tôi vì dân vì nước”, “tôi đau đáu với vận mệnh đất nước”, “tôi thương dân nghèo, tôi yêu đất nước, dân tộc”… Tóm lại là đủ kiểu đủ cách thể hiện bằng đầu môi chót lưỡi những điều thuộc về cao cả. Nhưng không ai cần nghe những điều như thế, người dân chỉ muốn những kẻ nắm quyền được/bị giám sát trong một cơ chế minh bạch, khoa học [3]. Người dân (nếu đủ tỉnh táo) cũng chẳng cần những quí ông “hết lòng vì dân”, “mẫu mực trong sáng”, mà họ chỉ cần các ngài không lạm quyền làm bậy và hết lòng trách nhiệm trong công việc của mình. Về cái “Tài”. Tài thì đương nhiên rồi, phải tài thì mới được giao trọng trách. Cần thiết, ta có thể thi tuyển một cách khoa học, chặt chẽ công chức cán bộ nhà nước (kể cả ở tầng bậc cao nhất). Và cái tài dù sao cũng dễ cân đo đong đếm hơn cái tâm. Bởi cái tài là thứ không trìu tượng như cái tâm. Quyền lực cao thì trách nhiệm lớn. Đơn giản vậy thôi. Không ai cần cái tâm (đểu - mà khốn thay, hầu hết là đểu). Lịch sử văn học Việt Nam, cho tới ngày hôm nay, chắc chưa ai vượt qua ông Nguyễn Du. Vâng, ông là một thiên tài thi ca, là niềm tự hào của dân tộc ta. Mệnh đề “tâm bằng ba tài” của ông đã và đang được hết thảy mọi người tung hô. Sao thế nhỉ? Tại sao một mệnh đề ma mị như vậy lại sống phây phây cả trăm năm nay? Cũng dễ hiểu, vì Nguyễn Du là một nhà thơ với đầy đủ những phẩm chất của một thi sĩ là ngây thơ lơ mơ, thiếu tư duy logic nên ông đã phát ngôn như thế và thành thực tin như thế. Cái mệnh đề ấy sống được cả trăm năm vì nó cũng được một “dân tộc thi ca” luôn mơ mơ màng màng thiếu tư duy lý tính mà thừa cảm tính dung dưỡng. Thế là bài viết này đã hai lần tôi dùng tới thán từ, một là “Vậy thôi”, và một là “Đơn giản vậy thôi”!) để bàn tới “cái tâm”. Nhưng xem ra, chỉ có “ đơn giản vậy thôi” nhưng không dễ dàng/đơn giản chút nào. Bởi vì, xã hội này không phải là một xã hội có cơ chế vận hành khoa học, văn minh, minh bạch. Nhà nươc này không phải là một nhà nươc pháp quyền (mặc dù báo chí loa đài tivi các kiểu các loại, và chính trực tiếp từ mồm những vị lãnh đạo cao cấp nhất, luôn khẳng định: Nhà nước ta là nhà nước pháp quyền). Nó là một xã hội được điều hành bởi luật rừng, một xã hội mông muội, man rợ, quái đản. Một nhà nước độc tài toàn trị. Nhà nước của đảng (cộng sản) do đảng và vì đảng. Chính vì thế, mệnh đề “Tâm bằng ba tài” vẫn rất ư thời thượng. Và người ta vẫn rất tin vào cái tâm, do đó, lựa chọn người đứng đầu quốc gia, lèo lái con thuyền dân tộc, chỉ chỉ cần: Có tâm! Nguyên thủ quốc gia cho tới các lãnh đạo cao cấp chỉ cần có Tâm là đủ. Qúa đủ. Qúa tuyệt vời. Tài có thì tốt, không có cũng … không sao. Quan trọng là tâm TÂM là vô địch! *** Trở lại câu chuyện của bố con tôi. Quý độc giả có thể coi đây là câu chuyện thật, cũng có thể coi đây là câu chuyện bịa. Nhưng có một sự thật chắc chắn, rằng tôi không thể lên giọng răn dậy đạo đức (kiểu như trên) cho con nếu nó có một hành động tương tự. Có hai lí do: - Một, răn dậy kiểu như thế với trẻ con (là học sinh lớp 10) ngày nay, chúng nó không thèm nghe đâu, vì chúng biết đó là giáo điều, là đạo đức giả. Bởi hàng ngày đập vào mắt nó cảnh người lớn (bao gồm thầy cô giáo, cán bộ các cấp…v.v nói một đằng làm một nẻo. Công an, hải quan, thuế vụ… v.v ăn tiền trắng trợn) dối trá không cần che dấu. - Hai, nếu con tôi ngây ngô tới độ, nó tin vào những lời răn dậy của tôi, rồi nó cứ phăm phăm ứng xử với đời như vậy, thì nó sẽ ra sao? Chắc chắn khi ra đời nó sẽ chịu nhiều thua thiệt. Thua thiệt vì không lưu manh bằng bạn bằng bè, thiệt thòi vì không đểu cáng bằng anh bằng em. “Dột từ nóc dột xuống”. Nhìn các quan chức cộng sản cấp cao oai phong đạo mạo tiêu tiền, đánh bạc, chơi gái…, ta sẽ không thể trách một lớp trẻ ngày nay sống “thiếu lí tưởng”, buông thả. Và càng không thể xoen xoét nói với chúng những điều tử tế nếu ta còn biết ngượng. *** Một người bạn tôi nhận xét: Cách đây hai, ba chục năm, người ta vượt biên tị nạn kinh tế; hôm nay, “món” tị nạn này đã trở nên lỗi thời. Nhưng người Việt Nam ngày nay vẫn phải vượt biên để tị nạn. Họ tị nạn giáo dục. Tất nhiên, “vượt biên” ngày nay không phải bằng đường biển, không phải là những boat people, mà bằng đường hàng không, và có hộ chiếu đàng hoàng. Thật vậy, ngày hôm nay ở Việt Nam, nếu nhìn vào các vấn nạn của ngành giáo dục và các tệ nạn xã hội, khó có bậc phụ huynh nào không trộm nghĩ một lần “phải cố gắng cho con đi du học”. Không kể các quan chức cỡ Nguyễn Việt Tiến (trở xuống 5 bậc và trở lên 4 bậc - ước lượng thế) hay các đại gia buôn gian bán lậu, cứ gia đình nào có điều kiện kinh tế khấm khá một chút là tới hơn 95% lo cho con em mình đi du học. Đó là những gia đình có điều kiện. Còn những gia đình không có điều kiện? Họ cũng cố gắng bằng mọi cách lo cho con, thậm chí bán nhà. Con số này không phải là ít. Và họ không phải không có lí. Rất có thể, tôi cũng sẽ phải bán nhà, nếu tôi muốn con tôi phát triển thành một con người hoàn thiện. Nhưng sau năm, bẩy năm du học trời Tây, nơi ngoại quốc, liệu con tôi có thực sự trở thành một con người hoàn thiện nếu nó lại quay về sống và làm việc tại Việt Nam. Nơi mà chưa thấy hứa hẹn trong tương lai gần sẽ trở thành một xã hội thật sự dành cho CON NGƯỜI. Chú thích:
[1]
Xem bài:
"Họa phúc có mầm, đâu một lúc!". Ai quan tâm, có thể
tham khảo thêm
"Cuộc tình 11 năm với 'chú' Tiến" [3] Xã hội có cơ chế như vậy là một xã hội được tổ chức như thế nào, rất nhiều các tác phẩm, tiểu luận, của các triết gia, nhân sĩ trí thức từ trong nước tới nước ngoài đã chỉ rõ nên không cần nói một cách cụ thể trong bài viết này.
© Đàn Chim Việt Online
|
© copyright giaodiem.us | 2009